De rechter bepaalt: Participatie voorkomt verder juridisch proces in Loosdrecht

Met participatie betrek je omwonenden bij de ontwikkeling van plannen én leg je de argumenten vanuit de omgeving vast. Participatie kan conflicten voorkomen. Maar mocht er ondanks de participatie toch een juridisch gevolg komen? Dan kan het bewijs dat er goede participatie heeft plaatsgevonden ervoor zorgen dat het bezwaar wordt afgewezen.
Dit is precies wat er gebeurde bij de beroepsprocedure die omwonenden waren begonnen in Loosdrecht. De rechter deed een belangrijke tussenuitspraak.

Onze Loosdrechtse case

In Loosdrecht wil een initiatiefnemer zijn bedrijfsactiviteiten beëindigen, een loods verwijderen, het landschap herstellen en zes nieuwe woningen bouwen op zijn erf achter de bedrijfswoning. De aanvraag voor de wijziging naar woningbouw heeft de instemming van de gemeenteraad gekregen. In principe kan de bouw starten.

Voor de nieuw te bouwen woningen heeft de initiatiefnemer de gemeente geraadpleegd en kaders vastgesteld waar de woningen aan zouden moeten voldoen. Waaronder de verplichting dat er ook sociale huurwoningen gebouwd moet worden. Daarnaast heeft de gemeente aangegeven dat de woningen aan de straatkant van het perceel, dwars op de weg gerealiseerd dienen te worden in verband met de aanblik van het landschap.

Met deze gemeentelijke kaders is een eerste ontwerp opgesteld en is de participatie met omwonenden gestart.

Participatieplan

Voor de uitvoering van het participatietraject heeft de initiatiefnemer gebruik gemaakt van het participatieplan voor kleine projecten van Dutchplanners – Parolo. Dit plan legde de nadruk op actieve betrokkenheid van direct belanghebbenden, transparantie en duidelijke communicatie.

De volgende participatiemiddelen zijn ingezet:

  • Alle omwonenden zijn door middel van een brief geïnformeerd over het plan. Daarbij hebben ze een uitnodiging gekregen om de plannen online via Parolo te bekijken en hierop te reageren.
  • De direct omwonenden zijn betrokken bij het plan door middel van een aanvullende uitnodiging voor een keukentafelgesprek.

 

Participatie met keukentafelgesprekken

Met verschillende buurtbewoners zijn keukentafelgesprekken gevoerd en verschillende omwonenden maakten gebruik van Parolo, waar zij ook de mogelijkheid hadden om te reageren op de plannen.

Er waren wat bezwaren van omwonenden op het gebied van de ligging van de woningen vanwege privacy, en de bouwstijl. Bezwaren waarvan de initiatiefnemer heeft aangegeven dit in een tweede ontwerp te hebben aangepast voor vaststelling door de gemeenteraad, voor zover dat mogelijk is binnen de gestelde kaders.

Participatieverslag

Op basis van de gesprekken en de reacties van omwonenden, is een participatieverslag opgesteld. Ook dit participatieverslag is ter inzage aangeboden aan de participanten.

Stap naar de rechter

Ondanks het participatieproces en acties die de initiatiefnemer daarop heeft genomen, stapten een aantal omwonenden toch naar de rechter. De rechter ontving van de initiatiefnemer het participatieverslag en verdere verweer op de door de omwonenden aangedragen punten.

Uitspraak rechter: participatie is voldoende

In een tussenuitspraak oordeelde de rechtbank het volgende:

Eisers stelden dat er onvoldoende participatie heeft plaatsgevonden doordat pas in een te laat stadium (na het maken van de plannen) in overleg is getreden met de buurt. Eisers doen een beroep op de Participatienota 2021 van de gemeente, waaruit blijkt dat burgerparticipatie al bij het vooroverleg moet beginnen.

De rechtbank is het niet met eisers eens. Voorop staat dat uit vaste rechtspraak van de ABRVS volgt dat participatie geen onderdeel is van de wettelijk voorgeschreven voorbereidingsprocedure [zie de uitspraak van de ABRvS van 18 januari 2022, ECLI:NL:RVS:2022:118]. Nog los daarvan ziet de rechtbank niet in waarom de uitgevoerde participatie in dit geval onvoldoende zou zijn.
1) Er zijn inspraakmogelijkheden geweest voor omwonenden.
2) Er is gebruik gemaakt van een digitaal platform met daarop de relevante informatie,
3) er is een informatiebrief verstuurd en
4) er hebben verschillende ‘keukentafelgesprekken’ plaatsgevonden.

De rechtbank ziet ook geen reden voor het oordeel dat de participatie in een te laat stadium is uitgevoerd. Uit de Participatienota 2021 volgt weliswaar dat bij de voorovereenkomst al participatie moet plaatsvinden, echter de door vergunninghoudster gedane aanvraag is van vóór de inwerkingtreding van deze nota.

De rechter was heel duidelijk: “De participatie is voldoende”

Het participatieverslag toonde aan dat participanten voldoende ruimte voor inspraak hebben gehad op de plannen en dat de initiatiefnemer aanpassingen heeft gedaan op basis van de uitgevoerde participatie.

Initiatiefnemer leidde zelf participatie

Waar wij van Parolo trots op zijn, is dat de initiatiefnemer zelf het participatieproces heeft uitgevoerd op basis van het participatieplan voor kleine projecten, daarbij gebruik heeft gemaakt van Parolo, én natuurlijk dat de rechter heeft aangegeven dat participatie voldoende is uitgevoerd en aangetoond. Deze uitspraak van de rechter bewijst dat Parolo niet alleen van toegevoegde waarde is voor initiatiefnemers en participanten, maar ook juridisch effectief is.

Het is de missie van Parolo om participatie eenvoudig te maken. De tool en aanvullende middelen die Parolo ter beschikking stelt, zoals het participatieplan voor kleine projecten, geven kleine initiatiefnemers voldoende handvatten om goede participatie uit te voeren. Juridisch bewezen dus!